En Sosyal Blog

Fosforlu yıldızlar neden ışıldar

Daha önce merak ettiğimiz birçok sorunun cevabı gibi bu sorunun cevabı da kimyanın şefkatli kollarında gizli. Bu moleküllerin içindeki bazı kimyasallar, ışığı absorbe ettikten bir süre sonra elektronlar yüksek enerji seviyelerine çıkar ve daha düşük enerji seviyelerine düşüşlerinde ortaya çıkardıkları enerji de lüminesans adı verilen ve ışıma olarak da bildiğimiz olayın gerçekleşmesini sağlar.

Normal koşullarda en düşük enerji seviyesinde bulunan elektronlar, herhangi bir ışık kaynağına maruz kaldıklarında içindeki fotonları emerek daha yüksek enerji seviyelerine taşınırlar. Işıma yapabilmek için çeşitli dış kaynaklara ihtiyaç duyan moleküllerin aksine, ışımayı kendi kendine yapabilen bazı maddeler, fosforlu olarak bilinen maddelerle kaplanmaktadırlar.

Bu noktada ışıma yapmak ve ışık yaymak terimlerinin farkı karşımıza çıkmakta. Işık kaynağını çekmeden ışık vermeye devam eden maddelerden farklı olarak, ışıma yapabilen maddelerde, kaynağın ortadan kalkmasından sonra da elektronlar enerjilerini daha düşük seviyelere taşımakta ve bu esnada etrafa ışık vermektedirler. Böylece gün içinde güneş ışığını emerek depolayan bu maddeler, akşamları herhangi bir kaynaktan bağımsız olarak elektronlarını düşük enerjili seviyelere aktarırken, bizlerin de karanlık gecelerine ışık katmış oluyorlar.

Toplum içinde ‘fosforlu’ olarak adlandırılan maddelerin kaynağı beyaz fosfor olarak bilinen fosfor elementinin allotropudur. Bundan sonra ışıma yapan maddelere, içeriğinde fosfor olmadığı halde bile fosforlu denilmiştir. Ancak evlerimizde duvarlara astığımız yıldızların, bazı oyuncak ve kişisel eşyaların üzerinde bulunan maddelerin içeriğinde kalsiyum, baryum ve çinko elementlerinin sülfür bileşikleri bulunur. Bu alanda yeni bir madde olarak stronsiyum aliuminatın da kullanılmaya başlandığı bilinmektedir.

Bizlere bu görsel keyfi sağlayan kimyasallar, doğada çeşitli hayvanların ve bitkilerin de içeriğinde bulunmaktadır. Birçok farklı çeşit organizmanın (ktenofor, bazı bakteriler,bazı deniz yosunları..) yaşadıkları ortamda bulunan çeşitli elementlerle olan kimyasal etkileşimlerinden meydana gelen ve biyolüminesans adı verilen bu olay da tıpkı yukarıda bahsettiğim gibi bir kimyasal etkileşim ile gerçekleşmektedir. Elbette ki, canlıların bu tarz bir ışıma hali içine girmeleri, bizler için görsel bir durum olmaktan ziyade, onlar için korunma, ışığa ulaşma, beslenme ve benzeri şeyler için oldukça önemli.  Bizlere de bu canlıları korumak ve altında sabahladığımız yıldızların keyfini çıkarmak düşüyor galiba…

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.