En Sosyal Blog

Biber Gazı Nedir ve Çeşitleri Nelerdir

Biber Gazı Nedir ve Çeşitleri Nelerdir

Aslında bu ay sizlere kakaodan ve kakao yağından bahsetmeyi planlamıştım. Ancak ülkemizde ve dünyada olan olayları takip ederken, aklımda bambaşka bir konu başlığı belirdi.  Bu nedenle sizlere kişisel savunmada birçok ülkede kullanılan biber gazının kimyasal içeriği ve zararlarından bahsetmeye karar verdim.

Biber gazı, kişisel savunma amaçlı kullanılan, polislerin çeşitli isyan ve kargaşa kontrolü gerektiren durumlarda kullandığı bir kimyasal gaz bileşimidir. Birden fazla türde çeşidi olan biber gazının enflamasyon (doku tahribatı) etkisi, gözlerin kontrolsüzce gözyaşı üretmesine sebep olmaktadır.

Göz yaşartıcı sprey olarak da bilinen OC gazı, en bilinen biber gazı çeşitlerinden birisidir. Oleoresin (Reçine)  Capiscum (Biber)[1] anlamına gelen OC gazın içeriğinde, Kapsaisin[2] adı verilen, acı biberlerin acı olmasını sağlayan kimyasal bulunmaktadır. Bu kimyasal genellikle propilen glikol  gibi emülsiyon oluşturabilen kimyasallarla aeresol formunda satılmaktadır.

Oc gazı gözün koruyucu tabakasına saldırarak[3], ani bir gözyaşı salgılanmasına sebep olur. Kişi gözlerinin yaşarmasını ve kapanmasını kontrol edemez hale gelmektedir. Bunun yanında öksürük, üst solunum sisteminde ve deride irritasyon ve geçici körlük gibi etkiler de bu gaza maruz kalınması sonucunda ortaya çıkabilmektedir. Kişiyi 45 dakikaya kadar etkisiz halde bırakabilen biber gazının yakıcı etkisinin 15 ve 20. dakikadan sonra azaldığı bilinmektedir.[4]

Bilinmesi gereken önemli noktalardan biri, Kapsaisin molekülü suda çözünmez. Bu nedenle biber gazına maruz kalan kişilerin su ile temizlik yapması herhangi bir iyileşmeye sebep olmaz. Bunun yerine sabunlu veya şampuanlı su tercih edilmelidir.[4a]

2

Diğer bir biber gazı çeşidi, CS gazı olarak bilinen ve etken maddesi 2-klorobenzalmalononitril[5] kimyasalı olan gazdır. Oda sıcaklığında katı olarak bulunan bu organik madde, tıpkı biber gazında olduğu gibi uygun çözücüde çözülerek aeresol formunda kullanılmaktadır.

Bilinen yaklaşık 15 farklı biber gazı çeşidinin arasında CS gazı en çok bilinen ve kullanılan çeşit olarak yer almaktadır. Bunun sebebi olarak da, etki gücü gösterilmektedir.

CS gazı da tıpkı OC gazı gibi, gözlerde ve solunum sisteminde iritasyonlara sebep olmaktadır. Ancak CS gazı vücuttaki nemin etkisi ile vücut üzerinde çok daha etkili hale gelebilmektedir. Göz yaşarması, öksürük ve yanma ile birlikte, mide bulantısı ve kusmaya sebep olmaktadır. Maruz kalan kişilerin su ve sodyum metabisülfit solüsyonu hazırlayarak kimyasalın yarattığı asitliği nötrleştirebileceği bilinmektedir.[6]

CR gazı, dibenzoxazepin adı verilen organik molekülden oluşmaktadır. Bu molekül, oda sıcaklığında katıdır ve bibere benzer bir kokusu vardır. Göz sinirlerini etkileyici ve göz yaşartıcı etkisi oldukça kuvvetli ve yaklaşık 2 aya kadar kalıcıdır. Yapılan araştırmalarda, CR gazının etkisinin CS gazından daha az zehirleyici ancak ondan daha kuvvetli etkiye sahip olduğu belirtilmektedir[7].

Bu molekül de tıpkı yukarıda bahsedilen moleküller gibi, bazı çeşitli stabilize eden moleküller yardımıyla süspansiyon formunda kullanılmaktadır. Katı formundaki hali suda çok çözünmemektedir, bu nedenle, bu gaza maruz kalanların su ile müdahalesi rahatlamaya çok fazla yardımcı olmaz. Aksine, çok miktarda su ile yapılan müdahalenin, daha çok yanık ve acı hissi uyandırdığı belirtilmiştir[8].

4

Klor asetofenon, kısaltılmış ismiyle CN gazı, biber gazı başlığı altında incelenebilecek gazların dördüncüsüdür. Friedel Kraft alkilasyonu ile kolaylıkla elde edilebilen bu molekül, organik kimyada sıklıkla tercih edilmektedir[9].

Kimyasal olarak oldukça zehirli olabileceği bilindiğinden, birçok müdahalede, bu gaz yerine CS gazı tercih edilmektedir.[10]   Halen, askeri durumlarda müdahale için ve polis yetkilileri tarafından tercih ediliyor olsa da, OC olarak bahsettiğimiz biber gazının yayılma oranının ve etkisinin daha hızlı olması yukarıda belirtilen sebeplerle birlikte CN gazının çok fazla tercih edilmemesine neden olmaktadır.

Hangi çeşidi olursa olsun, diğer bütün kimyasallar gibi yukarıda belirttiğimiz kimyasallara yüksek dozda ve uzun süre maruz kalınması, gerek kısa vadede, gerekse uzun vadede hem insanları, hem hayvanları, hem de doğayı çok olumsuz etkilemektedir. Her ülkenin bu konuyla ilgili kendine özgü yasal düzenlemeleri olsa da, hemen hemen bir çok toplumsal gösteride, insanlar bu gazlardan birine maruz kalmaktadırlar. Bu tarz durumlara karşı daha hazırlıklı olabilmek için, insanların bu maddelere nasıl yaklaşacakları, nasıl temizleyecekleri ve nasıl korunacakları konusunda bilinçlenmeleri gereklidir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.