1. Ana Sayfa
  2. Evrim
  3. Teori ve Kanun Arasındaki Fark Nedir?

Teori ve Kanun Arasındaki Fark Nedir?

teori-kanun-farkı

Soru:Merhaba bilim blogu, benim bir sorum olucaktı ben okulda evrimle ilgili bir tartışmada “evrim teori kanun değil yani kanıtlanmadı” diyen birine teoriler zaten kanıtlanmıştır ancak değişime uğrayabilir dedim. Bunun üzerine biyoloji öğretmenine sorduk biyoloji öğretmeni teori kanıtlansa zaten kanun olur dedi bununla birlikte şuan herkes teoriye kanıtlanmış dediğim için benle dalga geçiyor ancak wikipedia ve diğer sitelere baktığım zaman teorilerin doğrulandığı ve kanıtlandığı zaman kanun olmayacağı bunun bir yanılgı olduğu yazıyor lütfen birileri bana neyin doğru olduğunu söyleyebilir mi?

Kısa Cevap: Kanunlar bir olgunun ne oldugunu kısaca gosterir. Basit bir denklem gibi mesela. Teoriler ise kapsamli detayli aciklamalar yapar. Ikisi de kanitlanmistir. Yasaların yada teorilerin birbirine üstünlüğü yoktur.

Detaylı Cevap: Maalesef ki 3 sene öncesine kadar meb ‘in öğrencilerle paylaştığı biyoloji kitabında teori ve kanun arasında hiyerarşi olduğu, teorilerin kanunlara dönüşebileceği yazıyordu. Aynı yılın fizik kitabında ise doğrusu yani aralarında hiçbir hiyerarşik yapının olmadigina değinilmişti. Burda biyoloji öğretmeni:
1.bu konu hakkında kendini zerre güncellenmemiş bilgileriyle size cevap vermiş ya da
2.size okutulan kitaba yalnis da olsa ösym sınavında sorulma ihtimaline karşılık bağlı kalmıştır. Her iki türlü de tutum yanlıştır neyseki ösym nin yanlis yazdığı ve iki disiplinde birbiriyle çeliştiği bir bilgiyle ilgili soru soracağını sanmıyorum.

Teori ve Kanun Arasındaki Farkın Örnekle Anlatımı

Karbon atomu ve birkaç arkadaşı toplanıp halı saha maçı yaparlar sürekli. En büyük hobileri budur. Futbol maçının bazı kesin değişmez kuralları vardır. Bu kurallar maçta ne zaman hangi durumlarda gol, taç, yahut köşe vuruşu olacağını söyler bize. Karbon atomu ve arkadaşları bir futbol maçı yapabilmek için bu kurallara harfiyen uymak zorundadırlar. Ne kadar maç yaparlarsa yapsınlar bu kurallar asla değişmez. Ama oynanan her maçın gidişatı, oynanışı ve skoru değişebilir. Yani uyulan kurallar tamamen aynı olsa bile her maç birbirinden tamamen farklıdır. İşte bu farkların ortaya çıkma sebeplerini (oyuncuların performansı, hava şartları, zeminin kalitesi, tribünlerin etkisi, teknik direktörün oyun düzeni vs gibi) değerlendiren ve maçı anlatan bir futbol yorumcusu olduğunu hayal edelim. Örneğin bir maçta hiç gol olmazken, bir başka maçta gol yağmuru olabilir. İşte bu golsüzlüğü yahut gol yağmurunu bize açıklamak için bir teori geliştirmek zorundadır o yorumcu. Bunu maçı gözlemleyerek ve analiz ederek yapar elbette. Dolayısıyla teorinin kanıtı zaten maçın kendisidir. Yasalar ve teoriler birbirinden siyah ve beyaz kadar farklı olgulardır. Birbirleriyle örtüşen ve dönüşen bir ilişkileri yoktur. Bir karbon atomunun hangi durumlarda nasıl ve ne zaman bir başka atomla bağ kuracağına yasalar karar verirken, bu bağlar sonucu ortaya ne gibi bir şey çıkacağını teoriler bize söyler. Yani futbolun nasıl oynanacağına futbol yasaları karar verirken, bu maç sonucu ortaya nasıl bir oyun ve skor çıkacağını bize teoriler açıklar. Bu yaklaşımla da bence evrim bir yasadan ziyade bir teoridir. Çünkü zaten her şey değişir bu evrende. Değişim evrenin kendisidir dolayısıyla zaten en genel yasadır. Değişime evrim yasası diyerek farklı ve özel kılmak bana biraz tuhaf geliyor açıkçası. Bu genel değişim yasasının (evrenin kendisinin) sadece karbon atomu etrafında olan özel tanımını ve açıklamasını yapan teoriye evrim teorisi demek daha doğru olur diye düşünüyorum.

Yorum Yap

Yorum Yap